VAR definitief exit per 1 mei: wat nu?

Na veel getouwtrek is ook de Eerste Kamer akkoord gegaan met de afschaffing van de Verklaring arbeidsrelatie (VAR) per 1 mei 2016. Opdrachtgevers en opdrachtnemers hebben tot 1 mei 2017 de tijd om modelovereenkomsten te maken die de Belastingdienst goedkeurt of om maatregelen te treffen waaruit blijkt dat de arbeidsrelatie geen dienstbetrekking is.

Nietsdoen is in ieder geval geen optie, want de Belastingdienst kan naheffen met terugwerkende kracht tot 1 mei 2016, als u niets heeft ondernomen en er blijkt achteraf sprake te zijn van een dienstbetrekking. De Belastingdienst heeft een handreiking gemaakt waarin de kaders staan die zij gebruikt om voorgelegde overeenkomsten te beoordelen. Aan de hand van de volgende 4 vragen wordt bepaald of de opdrachtgever loonheffingen moet inhouden of niet.

  1. Is er sprake van een gezagsverhouding tussen de opdrachtgever en de opdrachtnemer?
  2. Bestaat er een plicht voor de opdrachtnemer om de arbeid persoonlijk te verrichten?
  3. Is er sprake van loonbetaling en een loondoorbetalingsplicht?
  4. Wordt de arbeidsrelatie volgens de wet aangemerkt als een ‘echte’ dienstbetrekking dan wel als een‘fictieve’ dienstbetrekking?

Heeft u de vragen 1 tot met 3 of in ieder geval vraag 4 beantwoord met ‘ja’, dan is er volgens de Belastingdienst sprake van een arbeidsovereenkomst. Dit heeft tot gevolg dat de opdrachtgever dan als werkgever loonheffingen moet inhouden en betalen. De Belastingdienst lijkt echter deze handreiking niet voor u als opdrachtgever en zzp’er te hebben gemaakt, want waarschijnlijk zijn deze vragen niet zo eenvoudig door u te beantwoorden. Er wordt veel verwezen naar wetgeving en rechtspraak. Daarom is het raadzaam een adviseur in te schakelen. Fouten in goedgekeurde modelovereenkomsten. Het blijkt dat de Belastingdienst overeenkomsten heeft goedgekeurd waarin staat dat de opdrachtnemer de opdrachtgever vrijwaart voor eventuele boetes of naheffingen van de Belastingdienst.

Een opdrachtgever mag de loonheffing verhalen, maar de premies werknemersverzekeringen en de bijdrage Zvw niet. Een dergelijk verhaalbeding in een overeenkomst is nietig. Verhaalt u als opdrachtgever de premies toch, dan kunt te maken krijgen met een gevangenisstraf of een geldboete. Herstel op komst Staatssecretaris Wiebes heeft toegezegd dat de Belastingdienst bij de beoordeling van voorgelegde overeenkomsten voortaan verder zal kijken dan alleen de bepalingen die van belang zijn voor de vraag of er sprake is van een dienstbetrekking. Er komt een uitgebreide juridische toetsing die gereed zal zijn in het vierde kwartaal van 2016. Alle niet-fiscale bepalingen die overduidelijk fout zijn, worden voor zover mogelijk al eerder uit de overeenkomsten gehaald. Het betreft de volgende overeenkomsten:

  • inhuur externe deskundigheid;
  • muziekonderwijzer;
  • tennisleraar;
  • tandheelkundige dienstverlening;
  • vervoersovereenkomst eigen rijder individueel;
  • tijdelijke waarneming verloskundige;
  • thuiszorg via zorginstelling;
  • praktijkmedewerking tandartsen;
  • praktijkwaarneming tandartsen;
  • incidentele waarneming huisarts;
  • duurwaarneming huisarts.